Trước mỗi lần chuyển phôi, điều mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng mong muốn là cơ thể mình thật sẵn sàng để đón con. Điện châm – một phương pháp kết hợp giữa châm cứu và xung điện nhẹ – đang được nhiều nghiên cứu uy tín ghi nhận là có thể hỗ trợ tích cực trong giai đoạn quan trọng này. Các nghiên cứu cho thấy, điện châm có tác dụng hỗ trợ phương pháp hỗ trợ sinh sản theo các cách sau:
- Điều hòa trục thần kinh–nội tiết sinh sản: điện châm kích thích tăng tiết β-endorphin trung ương, tác động lên “bộ tạo nhịp” GnRH, từ đó ảnh hưởng phóng thích gonadotropin và steroid sinh dục, được cho liên quan cải thiện chất lượng phôi và tỷ lệ thai.
- Tác động lên tế bào hạt buồng trứng và đường truyền tín hiệu: điện châm được mô tả có thể điều chỉnh/ức chế trục PI3K/Akt/Foxo3a ở tế bào hạt, góp phần tạo môi trường thuận lợi cho trưởng thành noãn, giảm phát triển nang bất thường và cải thiện kết cục thai.
- Cải thiện chuyển hóa – đề kháng insulin (nhất là ở PCOS): điện châm làm tăng biểu hiện insulin receptor substrate-1 (IRS-1) và PI3K, cải thiện chuyển hóa glucose và nhạy cảm insulin tại buồng trứng, qua đó có thể nâng chất lượng noãn/phôi.
- Tăng tính tiếp nhận nội mạc (endometrial receptivity): kích thích điện huyệt có thể cải thiện tiếp nhận nội mạc (ví dụ tăng pinopodes), đồng thời liên quan điều hòa nội tiết, giảm stress/đau và tăng tuần hoàn tại chỗ.
- Điều hòa biểu hiện gen/ARN liên quan làm tổ: Bài tổng quan nêu châm cứu/EA có thể ảnh hưởng mRNA và non-coding RNA, điều chỉnh các quá trình sinh học và tăng tỷ lệ thai trong IVF-ET.
Điểm cốt lõi của điện châm trong hỗ trợ sinh sản không nằm ở một “công thức huyệt cố định”, mà ở nguyên tắc biện chứng luận trị và cá thể hóa điều trị. Việc lựa chọn huyệt và thông số kích thích điện luôn được căn cứ trên chứng trạng lâm sàng cụ thể của từng người bệnh, bao gồm thể chất, tình trạng nội tiết, mức độ căng thẳng tâm lý và biểu hiện theo y học cổ truyền.
Chẳng hạn, ở người bệnh thuộc thể thận hư, phác đồ huyệt sẽ ưu tiên nhóm huyệt bổ thận – ích tinh – dưỡng huyết; với thể khí huyết hư, trọng tâm là kiện tỳ, ích khí, hoạt huyết để cải thiện nuôi dưỡng nội mạc; trong trường hợp can uất, huyết ứ do stress kéo dài, huyệt được chọn nhằm sơ can, giải uất, điều hòa thần kinh – nội tiết và cải thiện tuần hoàn tử cung.
Như vậy, điện châm không điều trị theo khuôn mẫu chung, mà dựa trên chẩn đoán chứng lâm sàng và đặc điểm cá thể, nhằm tối ưu hóa hiệu quả hỗ trợ chuyển phôi và đảm bảo tính an toàn, phù hợp cho từng người mẹ.